15 000 zł na fakturze to nie 15 000 zł dla ciebie. B2B: ile na rękę zostaje naprawdę [kalkulator]

Kwota z kontraktu B2B to przychód firmy, a nie odpowiednik pensji netto. Realny dochód liczysz, odejmując od faktury bez VAT składki ZUS, zdrowotną, podatek, koszty firmowe i rezerwę na dni bez fakturowania. Z kontraktu 15 000 zł netto miesięcznie zostaje — zależnie od formy opodatkowania — około 9300-9700 zł.

Przychód, dochód, dochód rozporządzalny — trzy różne kwoty

W rozmowach o kontraktach padają trzy liczby, które łatwo pomylić. Przychód to wartość sprzedaży bez należnego VAT. Dochód podatkowy to przychód pomniejszony o koszty uzyskania. A dochód rozporządzalny — jedyna kwota, która odpowiada potocznemu „na rękę” — to pieniądze zostające po zapłaceniu wszystkich danin i pokryciu wydatków firmowych. Oferta „15 000 zł na B2B” mówi tylko o pierwszej z nich.

Najprościej zapamiętać rachunek w jednej linii: realny dochód z B2B = przychód bez VAT − koszty firmy − składki społeczne − składka zdrowotna − PIT − rezerwa na urlop, chorobę i przestoje. Pułapka polega na tym, że nie każda pozycja obniża podatek. Na ryczałcie komputer, telefon czy księgowość zmniejszają stan konta, ale nie zmniejszają przychodu do opodatkowania — Ministerstwo Finansów wskazuje wprost, że ryczałt płaci się od przychodu bez pomniejszania o koszty. Kto przechodzi na kontrakt z etatu, powinien ten rachunek zrobić przed negocjacją stawki, a nie po podpisaniu — jak to ugryźć, opisaliśmy w poradniku o zmianie etatu na kontrakt.

Netto, brutto i VAT — czyj jest podatek z faktury

Pierwsze pytanie przy każdej ofercie: czy podana kwota zawiera VAT. W relacjach między firmami stawkę podaje się zwykle w netto, do którego wykonawca dolicza podatek — przy standardowej stawce 23% kontrakt „15 000 zł netto + VAT” oznacza przelew 18 450 zł. Te dodatkowe 3450 zł nie jest jednak zarobkiem: to podatek należny, rozliczany z urzędem skarbowym po odjęciu VAT naliczonego przy firmowych zakupach. Traktowanie całego przelewu jak własnych pieniędzy to najkrótsza droga do dziury w budżecie przy pierwszej deklaracji.

Część kontraktorów w ogóle nie wejdzie w rozliczanie VAT. Od 1 stycznia 2026 r. limit zwolnienia podmiotowego wynosi 240 000 zł sprzedaży rocznie (przy starcie w trakcie roku liczy się go proporcjonalnie), więc typowy jednoosobowy kontrakt do 20 000 zł miesięcznie mieści się w zwolnieniu. Uwaga na wyłączenia: między innymi usługi prawnicze i doradcze nie korzystają ze zwolnienia niezależnie od obrotu.

Ile schodzi na ZUS i składkę zdrowotną w 2026 r.

Składki społeczne zależą od stażu firmy i ulg. Ulga na start to przez pół roku zero składek społecznych (zdrowotna zostaje), preferencyjny ZUS od podstawy 1441,80 zł kosztuje około 456,18 zł miesięcznie z dobrowolnym chorobowym, a pełny ZUS od minimalnej podstawy 5652 zł — 1926,76 zł z chorobowym i Funduszem Pracy. Do tego raz w roku można sięgnąć po wakacje składkowe na jeden wybrany miesiąc. Rezygnacja z dobrowolnego chorobowego obniża przelew o 138,47 zł, ale zostawia bez świadczeń na wypadek choroby — ile realnie wypłaca ZUS, policzyliśmy w tekście o zwolnieniu lekarskim na kontrakcie.

Składka zdrowotna jest obowiązkowa zawsze i liczona osobno dla każdej formy opodatkowania. Na skali wynosi 9% dochodu, na liniowym 4,9% dochodu (w obu przypadkach nie mniej niż minimum — od lutego 2026 r. 432,54 zł miesięcznie), a na ryczałcie zależy od progu przychodów: 498,35 zł do 60 000 zł rocznie, 830,58 zł do 300 000 zł i 1495,04 zł powyżej. Różnice łagodzą odliczenia — liniowiec rozliczy w kosztach lub odliczy od dochodu do 14 100 zł zapłaconej zdrowotnej rocznie, ryczałtowiec odejmie od przychodu połowę zapłaconych składek, a na skali nie odliczy nic.

Skala, liniowy czy ryczałt — ile zostaje przy różnych stawkach

Forma opodatkowania potrafi zmienić wynik mocniej niż tysiąc złotych kosztów miesięcznie. Skala to 12% do 120 000 zł podstawy (minus kwota zmniejszająca 3600 zł) i 32% od nadwyżki, liniowy to stałe 19%, a ryczałt — stawka od przychodu zależna od rodzaju usług, najczęściej 8,5-17%. Policzyliśmy dochód rozporządzalny przy pełnym ZUS z chorobowym, kosztach firmowych 1000 zł miesięcznie, stawce ryczałtu 12% i pełnych dwunastu fakturach w roku:

Wnioski z tabeli czytaj ostrożnie. Przy niższych fakturach wygrywa skala (kwota wolna robi swoje), przy wyższych ryczałt — ale tylko przy właściwej stawce, którą wyznaczają faktycznie wykonywane czynności, nie nazwa stanowiska w umowie. Wysokie koszty firmowe, wspólne rozliczenie z małżonkiem albo ulgi podatkowe potrafią odwrócić kolejność. Rachunek warto robić w skali roku: dopiero wtedy widać próg 120 000 zł na skali i roczne rozliczenie zdrowotnej.

Czego kalkulacja nie pokaże — urlop, choroba, próg 300 tys.

Trzy pozycje najczęściej psują optymistyczne arkusze. Pierwsza: przerwy w fakturowaniu. Przy rozliczeniu dziennym 26 dni wolnego w roku obniża przychód o około 10,8% — kontrakt bez płatnych przerw powinien mieć stawkę wyższą o mniej więcej tyle, żeby wyjść na zero względem etatu. Druga: choroba, bo zasiłek z minimalnej podstawy to ułamek typowej faktury. Trzecia: rezerwa emerytalna — minimalny ZUS oznacza minimalne świadczenia, więc część dochodu z kontraktu powinna od razu pracować na przyszłość.

Na ryczałcie dochodzi jeszcze pułapka progu. Przy fakturze 25 000 zł miesięcznie roczna sprzedaż wynosi dokładnie 300 000 zł — przekroczenie tej granicy choćby o złotówkę przenosi przedsiębiorcę do najwyższego progu składki zdrowotnej za wszystkie miesiące roku, co w naszym modelu kosztuje około 625 zł miesięcznie. Wydatki firmowe też nie są darmowe tylko dlatego, że obniżają podatek: 1000 zł w kosztach to nadal 1000 zł, które wypłynęło z konta. Odliczenie zwraca najwyżej kilkanaście-trzydzieści procent tej kwoty.

Policz swój wariant i oceń, czy kontrakt się opłaca

Tabele pokazują modele — twoja sytuacja ma własne parametry: inne koszty, inną stawkę ryczałtu, prawo do ulg ZUS albo ich brak. Wszystkie warianty przeliczysz co do złotówki w naszym kalkulatorze B2B — działa w obie strony, od faktury do kwoty na rękę i od oczekiwanego netto do stawki, którą musisz zanegocjować. Policz scenariusz podstawowy, wariant z miesiącem bez faktury i wariant po zakończeniu ulg składkowych; różnice między nimi mówią więcej niż pojedynczy wynik.

Sama arytmetyka nie zamyka tematu. Faktury nie porównuje się z pensją brutto, tylko z pełnym kosztem pracodawcy — po stronie etatu doliczasz płatny urlop, chorobowe, składki firmy i ochronę kodeksową, po stronie B2B swobodę, koszty i wybór formy opodatkowania. Kontrakt opłaca się wtedy, gdy po odjęciu wszystkich obciążeń i rezerw zostaje premia za przejęte ryzyko. Jeśli praca wygląda jak etat — stałe godziny, jedno miejsce, stałe kierownictwo — Państwowa Inspekcja Pracy może uznać ją za stosunek pracy niezależnie od nazwy umowy, o czym szerzej w analizie wymogów umowy B2B.

Stan prawny i wysokość składek na wrzesień 2026.